Natuurlijk staan de Italianen bekend om hun passie voor eten en de keuken in het algemeen. Hieronder treft u een selectie aan van de meest voorkomende begrippen en natuurlijk de welbekende rituelen met betrekking tot de italiaanse keuken.
Onder levenskunst wordt op Sicilië naast gezelligheid, familiegevoel en een zonnige dag aan het strand in de eerste plaats de kunst van het culinair genieten verstaan. Hoe belangrijk goed eten en drinken hier zijn, is niet in de laatste plaats af te lezen aan het feit dat de aandacht veel meer uitgaat naar het lichamelijk welzijn dan naar de schone kunsten. In zijn roman De Luipaard waarin eigenlijk een heel ander thema wordt behandeld, namelijk de binnenlandse politieke verwarring van het nog niet verenigde Italië portretteert Giuseppe Tomasi di Lampedusa de eetgewoonten van de Siciliaanse adel, minutieus en liefdevol. En de zanger Domenico Modugno die ondanks eigen zeggen, geen Siciliaan is heeft de zwaardvisvangst aan beide zijden van de Straat van Messina in een lied vereeuwigd. De voorliefde voor culinair genieten heeft op Sicilië een lange traditie. Reeds in de prehistorie, toen in het Middellandse-Zeegebied nog de Dea Madre werd vereerd, werden er al rituele taarten voor de grote moedergodin gebakken. Toen kwamen de Grieken, koloniseerden het oostelijke Middellandse-Zeegebied, lieten de vrouwelijke goden in vergetelheid raken en bekommerden zich vooral om de drankcultus van Dionysus. Met de Romeinen kwamen er extravagante ganzenrecepten op het eiland. De Byzantijnen brachten hun voorliefde voor het zoetzure mee en de verovering door de Arabieren tussen de 9e en 11 e eeuw zorgde zelfs voor een kleine culinaire revolutie. Nog steeds zijn abrikozen, suiker, citrusvruchten, zoete meloenen, rijst, saffraan, rozijnen, nootmuskaat, kruidnagels en peper de pijlers van de Siciliaanse keuken. De Noormannen en de Hohenstaufers kozen op hun beurt voor vleesgerechten en de Spanjaarden lieten Sicilië grootmoedig delen in hun innovatieve verworvenheden uit de nieuwe wereld. Zoals cacao, maïs, kalkoen, maar ook tomaten en andere nachtschadengewassen. En dan waren er nog de Bourbons, de Italianen van het 'vasteland' en vele andere volken die hun steentje aan de Siciliaanse menukaart hebben bijgedragen.
Eten en drinken in het hart van het Middellandse-Zeegebied betekent ook altijd een reis door de tijd en de cultuur van lang vervlogen tijdperken. De fantasie van de Siciliaanse koks staat er borg voor dat het een hoogst individuele interpretatie van een veelzijdige keuken tot op heden is. Bont, zoet, stevig, geurig, exotisch, wortelend in eigen bodem en vaak geheimzinnig. Precies als het eiland zelf.
Primi piatti uit negen provincies
De eerste gang, dus dat wat na een eetlustopwekkende antipasto de grote trek stilt en tegelijkertijd de spanning voor het hoofdgerecht opwekt, wordt ook in Sicilië serieus genomen. De primi piatti zijn bijna zoiets als een gemeenschappelijk Italiaanse hartstocht. Misschien wel daarom laten de culinaire voorliefden van de negen provincies waarin het eiland verdeeld is, zich aan hun 'eerste bord' aflezen.
In de provincie Enna, de graanschuur in het hart van het eiland, wordt Polenta met groente geserveerd. Ook bij de buren in Caltanissetta is dat wat de eigen bodem brengt favoriet en worden er gnochetti met varkensvlees op tafel gezet. In Messina, het centrum van de zwaardvisvangst, wordt een passende pastasaus gekookt. Palermo is bekend om de gerechten met ansjovis en Trapani kiest voor ongecompliceerde pasta met schapenkaas. In Agrigento wordt zelfgemaakte pasta met een rode saus van aubergines bijzonder gewaardeerd en Catania heeft zijn beroemde pasta alla norma. In Ragusa worden bonen gebruikt en Siracusa is trots op zijn pasta fritta alla siracusana - een van de oudste pastarecepten van Sicilië.
Maccu di San Giuseppe is een van de oudste recepten van Sicilië. Ondanks de katholieke naam werd het gerecht al in de Oudheid door de Romeinen naar Sicilië gebracht. Maccu werd bereid met droge, geschilde dikke bonen, die tijdens het koken met een houten lepel ingedrukt werden. Naar men zegt is hier het Siciliaanse woord maccari, fijndrukken, van afgeleid en hiervan weer de naam 'macaroni'. De maccu zou daarmee de etymologische voorvader van onze pasta zijn. Pas later kwam de toevoeging San Giuseppe erbij, omdat het in de omgeving van Siracusa de gewoonte was tijdens het feest van de heilige Jozef arme meisjes een bord maccu te geven.
Ook caponata een ander voor Sicilië typisch gerecht kent een lange, roerige geschiedenis. Nu bestaat caponata alleen uit groente, maar oorspronkelijk was het een visgerecht, geserveerd in de caupone, de herberg van de Siciliaanse havenstad, bereid met inktvis, selderij en aubergine, en op smaak gebracht met een zoetzure saus. De merkwaardigste variant is de caponata san Bernardo: de aubergines worden met een saus van pure chocolade, amandelen, suiker, azijn en geroosterde broodkruim op smaak gebracht.